Vira Amed e, bielime kurdî!

Ji salan sala 2014an bû. Ew sala ku bi sed hezaran kurd û ereb û ermenî û aramiyên ji ber şer û tevliheviya li Sûriyeyê mal û milkên xwe li cî hiştibûn û reviyabûn. Rojek ji rojên wê salê ez û dostê xwe yê salan Omer Dilsoz li nav Sûra Amedê digeriyan... Ameda ku ji ber axaftina bi tirkî her kes jê gazinan dike. Wekî tê hişê min, em ji aliyê Deriyê Mêrdînê ve dihatin û em ji Xana Hesen Paşa derbas bûbûn. Li ber deriyê dikaneke li milê rastê dengekî bi erebî li ber guhê min ket û hema pê re jî çend gotinên bi kurdî ku mirov jê şerm dikir:

“Bi kurdî bêje, bi kurdî. Vira Amed e, bielime kurdî!”

Kuxdin

  

Kurdekî belkî ji kurdbûna xwe fedî dike belkî jî ji kurdbûnê “îstîfa” kiriye û loma naxwaze kes bizane ku kurd e, kir ku ez ji dosyeya xwe ya kurteçîrokan ya bi navê “Fuck, Germans” ku piştî bi nîvî bûbû dora xwe dabû novela “Berxê Nêr”, dosyeyeke din derxim. Navê dosyeya nû ku niha tê de 5 kurteçîrok hene dê “Kuxdin” be. Tenê çîrokên kurdên li Almanyayê dê bikevin nav vê dosyeyê.

    Çîroka dosyeyan li aliyekê, ez ê ji we re behsa wî kurdî bikim.

Çend dîmenên ji Newroza 2019an a li Frankfurta Almanyayê

1. Li gorî nûçeya derbarê Newroza Frankfurtê de ku li ser ANFê hatibû weşandin, Newrozê dê di saet 10:00an de dest pê bikira. Lê heta piştî saet 12:00an jî trafîka li dora qada Newrozê ji ber siyareyên kesên tên qadê, xitimî bû.

2. Gava polîsên alman hema di navbera qada Newroz û qada ji bo parkkirina otomobîlan de bere me da mile rastê, ez gelekî kêfxweş bûm k udi wê qerebalixiyê de ji bo peydakirina ciyê parke alîkariya me dikin, lê piştî ku em li ciyê wan nişan dayî sekinin û polîsekî pirsa destura ajotinê, belgeyên otomobîlê û “al û sembolên qedexe” kir, min fêm kir ku bandora antî-kurdiya tirkan wekî li hemû deran li almanyayê jî xurt e.

3. Me nedît ku polîsan alên YPG û YPJê ji xelkê girtin lê min dît ku çend kesên wêneyên Ocalan bi wan re birin pişt daran û li wirê bi wan re axivîn. Me nezanî encama wê hewldanê çawa bû.

4. Heta piştî 12:00î jî li qadê gelek kes tune bû. Moralê xelkê sifir bû. Her kes ji ber beşdariya kêm xemgîn bû. Lê piştî ku pêşkêşvanê li ser tikê anons kir û got bi hezaran kes ji çar aliyan ve bi meş tên qadê, gula amadebûyiyan geş bû.

5. Plansaziya bicîkirina standan gelekî baş bû: Aliyek standên xwarinfiroşan bû û aliyê din standên komele û saziyan bû.

6. Gelek kesan bêtirs Ala Rengîn bilind dikir. 2-3 suryaniyên ji Şirnexê jî bi ala Suryaniyan li qadê serbilind digeriyan.

7. Berevajî salan, -qey ji ber grevên birçîbûnê- 5ne wêneyên Ocalan lê wêneyên Mazlûm Doxan li girseyê hatibûn belavkirin ku bilind bikin.

8. Li nav qadê di nav girseyê de dengê tirkî kêm bû. Xuya bû ev bi xêra rojavayiyên di salên dawî de li Almanyayê bûne penaber e.

9. Gava jinika xwarinfiroş ya li ber standê bi ciwanên li pêşiya min yên bi hev re bi almanî diaxivîn re bi kurdî axivî lê gava dor hate ser min ê cilên “koyî” (bnr. Hacî Qadirê Koyî) liberxwekirî dest bi şildimbildima tirkî kir, roja min herimî û min biryar da ku êdî careke din porê xwe li ba sertraşê xwe yê soran çênekim.

10. Gava axaftinên nûnerên partî û saziyên alman yên bi almanî, ji bo girseyê li tirkî dihatin wergerandin, polîsên ku îhtîmal e yan hevalên wan ên tirk hene yan jî tahtîla xwe li Antalya û Alanyayê dikin, di bin simbêlan de bi qûna “bê tirkî jiyan nabe”yê dikeniyan.

Bonus: Qey “filehên kurdhez” jî em kurd baş nas kirine û ji bo xatirê “bê tirkî jiyan nabe” di weşanên xwe yên ku tu têkiliya wan bi tirkî û tirkan tune ye de bi tirkî jî nivîsandine. (Bnr: 3 wêneyên li dawiyê)

Mizgîn û AOK

22ê meha borî (kanûna 2017an) em li bendê bûn ku Mizgîna me bê, lê qey hinek leza wê hebû, di 8ê mehê de hat. (- Spas, Xwedê zarokên we jî ji we û ji Kurdistanê re bihêle.)

Bi hatina Mizgnê re em çêtir hîn bûn ku prosedurên her dewletekê cuda ne û hin caran dibe ku mirovan ji vitêzê derxin. Gava Mîr Baz li Nexweşxaneya Baglarê ya Amedê çêbûbû, li nexweşxaneyê “belgeya jidayikbûnê” ya Mîr Baz dabûn min û min karî heman rojê ji Midûriyeta Nifûsê nasnameya wî derxim. Çîroka nasnameya wî mijara meseleyeke din e. Me li ser “Mir” û “Mîr” li hev nekir û gelekî dilê hev êşand. Werhasil, heçî Almanya ye, ji hinek aliyan ve temam camêr û canik baş in, demokrat in lê ji hinek hêlan ve hê jî di riya “Abê” de ne ku naxwazim navê wî li virê binivîsim.

Prosedura mişt burokrasî wisa ye: Piştî li nexweşxaneyê zarok çêdibe, dadeyek yan hemşîreyek formekê dide, formê dadigirî û li qata xwarê teslîmî “Info”yê ango şêwirgehê dikî. Ew wê formê dişînin “LandKreis”ê ku qaymeqamî ye yan şaredarî ye ew jî nizanin. Ew jî wê didin beşa Jugendamtê ango Rêveberiya Ciwanan -û Malbatan-. Ew ji te re nameyekê dişînin. Di nameyê de dinivîse ku divê hûn li reqema di nameyê de nivîsandî bigerin û randevuyekê bistînin.

Heta vê derê me bê qeza û bela çêkir. Va ye li virê rê sitimî û xitimî. Gava name gihîşt ber destê me, wext tam hefteya beriya “Weihnachten”ê ango Noelê bû û gava min telefonî wê reqemê kir, gotin ku ew canik nexweş e û divê ez hefteya pêş roja çarşemê dîsa bigerim. Qey li Almanyayê adet e, beriya Noelê piraniya karmend û xebatkaran “nexweş” dikevin. Min navek li vê rewşê kiriye, ez dibêjimê “Krankenscheinurlaub”. “Krankenschein” ango belgeya nexweşiyê, wateya vê peyva min diyarî ferhenga almanî kirî jî dibe “tehtîla bi rapora nexweşiyê”. Li ser xêrê be.

Lê ez guhenê kesî hilneynim, wekî min gelek kesên ku di meha kanûnê de bi kêfî rapora nexweşiyê digirin dîtine, teqez yên ji dil jî nexweş in û rapora nexweşiyê digirin hene. Loma gunehê kes kesî di stûyê wî/wê de. Lê yeqîn ji ber berbelaviya “krankenscheinurlaub”ê ye, li kargeha ez lê dixebitim peymana kar ya kesên zêde rapora nexweşiyê digirin nû nakin û wan ji kar derdixin.

Em vegerin ser mijara xwe. Wekî xanima li serxeta telefonê ji min re gotibû, min roja çarşemê telefon kir û bi xanima name şandî re xeber da. Ji ber ku nava rojê tenê di saet 08.30yan de derfeta min heye, ez wê saetê lê geriyam. Ji dengê wê diyar bû ku hê nû li ser kar rûniştibû. (Jixwe piştî lêkolîneke kurt ya li ser înternetê min zanî ku ew di set 08.30yan de dest bi kar dike) Xanimê ji min re got divê min belgeya zewacê hebe da ku wekî bavê bebikê bêm tomarkirin. Min got min ew belge heye. Got tercumeya wê lazim e û xwest piştî tercumeya wê dîsa lê bigerim. Min eynî rojê li ba tercumanekî sondxwarî da wergernadin û roja din li xanimê geriyam. Wî got divê ez wê belgeyê bibim “Bürgerbüro”yê. Roja din ez çûm wê buroyê û min belge da wan. Ya rast min kir ku belgeyê bidim wan lê xortê karmend got telefona karmendekî “Jugendamt”ê da min û got divê ez pêşî lê bigerim û randevuyekê jê bistînim û paşê belgeya xwe bidim wî. Ji ber ku mesayiya wî yê li Jgendamtê xilas bûbû, min roja din telefonê wî kir. Wî got divê ez herim “Landkreis”ê û belgeyê bidim wan. Ez çûm wê derê, wan got divê ez li wê xanima di serî de name ji min re şandî bigerim.

Li ser vê, min ev serborî nivîsand û wekî maîl ji “Landkreis”ê re şand. Roja din wê xanimê xwe gihand min û got ew li bendê ye ku tercumanekî kurdî peyda bikin û paşê ew ê randevuyekê bide min. Ez dibêjim qey piştî maîla min jê pirsî ne ka mesele çi ye, û wê jî bersivek daye wan. Lê gelo bersiva wê çi bû? Her çi be, di telefonê de gelekî kubar bû û got hêvî dike ku tu pirsgirêk tune ne û her tişt li rê ye. Min got, erê her tişt li rê ye.

Werhasil, mehek û hefteyek di ser çêbûna Mizgînê re derbas bû, lê hê me nekarî em ji dewleta alman belgeyeke jidayikbûnê yan jî nasnameyekê bigirin. Bila derd û kul wergirtina wan belgeyan be. Hefteya borî Mizgîn nexweş bû. Lê wê ne nasnameyek ne jî sîgortayek hebû. Em ne dikarin herin nexweşxaneyekê ne jî cem bijîşkekî. Ez li burokrasî û mantalîteya karmendên alman gelekî hêrs bûbûm. Bi îhtîmala belkî bi kêr bê, min telefonê beşa înglîzî ya AOKyê (şirketa sîgorteya tenduristiyê) kir û min ji camêrê li ser xetê re çîroka xwe got. Xwedê jê razî, wî pirsî ka li cem me tu belgeyeke ku nav û dîroka rojbûna Mizgînê li ser binivîse heye yan na. Nameya xanimê hat hişê min. Di nameyê de ev her du agahî jî hebûn. Min gotê heye. Wî jî got nexwe em dikarin hema îo hri enrcem wan û qeydiya Mizgînê çêkin û bi belgeya qeydiyê îro herin nexweşxaneyê.

Bêyî ku meseleyê hê dirêjtir bikim, me wisa kir. Em çûn nexweşxaneyê û me ji Mizgînê re dermanek jî stand.

Her tişt li aliyekê, AOK bi van zimanan hemû xizmetê dide: Înglîzî, Fransizî, Rumenî, Rûsî, Îspanyolî, Tirkî, Erebî... lê ne bi kurdî. Belkî hûn bêjin çi eleqeya vê bi vê nivîsê re heye, piştî vê çîrokê min kampanyayek da destpêkirin ku AOK bi kurdî jî xizmetê bide.

Li Almanyayê bi sedhezaran kurd dijîn lê ji ber bêxîretî ya rast ji ber tirkîhezî û erebîheziya kurdan kurd, lu tu derê tune ye. De ka em ji AOKê dest pê bikin? Heke em bi ser ketin, em ê ji bo saziyên din jî kampanyayên bi vî rengî çêkin.

Lînka kampanyayê: https://www.change.org/p/aok-wir-wollen-aok-hotline-service-and-dokuments-in-kurdisch?utm_source=share_petition&utm_medium=link&recruiter=32145190